Strach może powstać poza ciałem migdałowatym
“Krzyk” Edvarda Muncha (jedna z wersji powstałych po 1893 r.).
Choć po licznych badaniach na zwierzętach i ludziach sądzono, że amygdala (ciało migdałowate) jest kluczowe dla odczuwania strachu, zespół Justina Feinsteina z University of Iowa odkrył, że w pewnych sytuacjach da się go wywołać u osób pozbawionych sprawnych ciał migdałowatych.
Wiedząc, że amygdala inicjuje atak paniki po wykryciu zwiększonej kwasowości krwi, co sygnalizuje wzrost stężenia dwutlenku węgla i możliwość uduszenia, ekipa Feinsteina przewidywała, że wdychając gaz, osoby z uszkodzonymi ciałami migdałowatymi nie będą odczuwały lęku. Należało to jednak sprawdzić eksperymentalnie.
Podczas studium 3 pacjentom z chorobą Urbacha-Wiethe’a, w przebiegu której dochodzi do zwapnienia m.in. ciała migdałowatego, oraz 12 członkom grupy kontrolnej podawano przez maskę 35-proc. dwutlenek węgla. Ku zaskoczeniu autorów raportu z Nature Neuroscience, u osób z chorobą Urbacha-Wiethe’a tuż po inhalacji pojawiały się strach i panika. Co ciekawe, ich doznania były silniejsze niż u reszty ochotników. W badaniu wzięła udział S.M. - 44-latka, o której przypadku stało się głośno przed paroma laty po próbach zespołu Feinsteina. Kobieta w ogóle się nie bała, niestraszne jej były węże, pająki, wycieczki po nawiedzonym domu czy sceny z horrorów.
Podczas wywiadów przeprowadzanych po teście z CO2 chorzy donosili, że wdychając gaz, obawiali się uduszenia i śmierci. S.M. bała się po raz pierwszy od dzieciństwa.
Badania Feinsteina sugerują, że ciało migdałowate nie bierze udziału we wszystkich reakcjach lękowych i że dysponujemy różnymi mechanizmami mózgowymi, które generują strach po zaistnieniu konkretnych zmian fizjologicznych.
By zidentyfikować strukturę “odbierającą chleb” ciału migdałowatemu, Feinstein planuje badania obrazowe. Typami naukowców są pień mózgu i wyspa, którą w przeszłości powiązano ze świadomością ciała.
Źródło: KopalniaWiedzy.pl
Wikipedia: Ciało migdałowate
Marek Lew-Mazurkiewicz komentuje: Polecam wam ciekawą książkę wybitnego neurobiologa Antonio Damasio „Jak umysł zyskał jaźń?”.
Najnowsze badania mózgu uwzględniające jego działanie przy specyficznych uszkodzeniach, układają się w nowe odkrycia. Wspierają pewne hipotezy na temat umysłu, a inne obalają.
Książka pokazuje jak ewolucyjnie powstawał umysł, jaźń, świadomość i twórczość. Coach może wyłuskać z niej głębsze zrozumienie narzędzi coachingowych.
Podstawą działania umysłu jest ciągłe odwzorowywanie cech organizmu i otoczenia, na bazie sygnałów dopływających do mózgu. Damasio wręcz nazywa to „obrazami”. Ale jest też proces odwrotny – umysł tworząc obrazy może wpływać na ciało.
Antonio Damasio pisze też ciekawe rzeczy nt pamięci. Okazuje się że nie funkcjonuje ona jak folder na obrazki. Pamięć zapamiętuje jedynie dyspozycje (przepisy) na to jak odtworzyć potem wspomnienie. Nie zapamiętuje całych złożonych obrazów w sposób fotograficzny. Staje się dzięki temu bardziej zrozumiała natura pamięci – plastyczna i podatna na wpływy. Wiedzą o tym od dawna w sądownictwie czy w terapii. Można to też wykorzystywać w coachingu dla dobra klienta.
A jak się tworzy świadomość? Jaźń?
To dość skomplikowany proces, który zaczyna się już w najstarszych ewolucyjnie częściach mózgu. Tych „zwierzęcych”. Świadomość i jaźń budziły się powoli i są zbudowane z warstw jak cebula
Glaude komentuje: Polecam dość świeżą jeszcze książkę Antonia Damasio “Jak umysł zyskał jaźń”. Są tam możliwe odpowiedzi na powyższe zagadnienie.
P.S. Ciało migdałowate nie wywołuje strachu - tylko lęk. Działa tak samo (atak, ucieczka) w zasadzie na wszystkie negatywne dla organizmu bodźce.
Strach może być przed czymś konkretnym (znamy przyczynę, np. pająki, woda, nadmierna wysokość) i pojawia się w reakcji z czynnikiem wywołującym lęk, zaś jest nieokreślony, bo jego przyczyna jest nie do ustalenia i wywołuje ciągły niepokój.
Dlatego fobiami (strach) zajmują się głównie psycholodzy, a zaburzeniami lękowymi (lęk) psychiatrzy.
Jak umysł zyskał jaźń
Antonio Damasio
Tytuł oryginału: Self Comes to Mind: Constructing the Conscious Brain
Książka pióra jednego z najważniejszych neurologów, w której autor postanowił zmierzyć się z pytaniem: jak powstaje świadomość?
Jeden z najbardziej liczących się współczesnych neurobiologów poszukuje odpowiedzi na pytanie, które od wieków nurtuje filozofów, psychologów i każdego myślącego człowieka: jak powstaje świadomość. Autor Błędu Kartezjusza i W poszukiwaniu Spinozy tym razem obala pogląd, jakoby była ona czymś odrębnym od ciała, i przedstawia nowe dowody naukowe świadczące o tym, że jest to proces biologiczny, uczucia zaś mają źródło w niemal zupełnym zespoleniu ciała i umysłu, a ich pierwsze przejawy były wytworem starego ewolucyjnie, skromnego pnia mózgu, nie zaś nowoczesnej kory mózgowej. Damasio uważa, że ludzka jaźń stanowi wyzwanie dla obojętności natury i umożliwia radykalny przełom w biegu ewolucji – homeostazę socjokulturową. Nie pozostawia najmniejszych wątpliwości, że u jej podłoża tkwi ugruntowana genetycznie podstawowa homeostaza, która już przed miliardami lat obecna była u prostych form życia. Jego twórcza wizja niezmordowanie wiedzie ku naturalnym wyjaśnieniom samych źródeł życia.
Antonio Damasio jest profesorem neurobiologii, neurologii i psychologii w Dornsife College w University of Southern California, gdzie kieruje Brain and Creativity Institute. Prowadzi także wykłady w Salk Institute w La Jolla w Kalifornii. Jest autorem licznych publikacji naukowych i laureatem wielu nagród, w tym Księcia Asturii w dziedzinie Badań Naukowych i Techniki, Pessoa, Signoreta i Cozzarellego, którą otrzymał wraz z żoną Hanną Damasio. Jest członkiem Institute of Medicine w National Academy of Sciences, American Academy of Art and Sciences, European Academy of Sciences and Arts oraz Bayerische Akademie der Wissenschaften. Wiele uczelni przyznało mu tytuł doktora honoris causa. Jest autorem wydanych w Polsce przez REBIS książek: Błąd Kartezjusza, Tajemnica świadomości, W poszukiwaniu Spinozy, które przetłumaczono na ponad 30 języków.
Więcej informacji na stronie Brain and Creativity Institute
Możesz kupić tę książkę: u Wydawcy (Rebis) lub w Księgarni Matras