„Śpiewak jazzbandu” w cieniu tragedii

Następnym krokiem w rewolucji dźwiękowej była premiera legendarnego „Śpiewaka jazzbandu” („The Jazz Singer”) Alana Croslanda. Film obfitował w sceny taneczne i śpiewane w wykonaniu bezbłędnego Ala Jolsona. Publiczność dała się uwieść dźwiękom płynącym z ekranu, dając tym samym początek erze filmu mówionego, tzw. „talkies”. Największy sukces w dotychczasowej historii wytwórni zbiegł się w czasie z ogromną rodzinną tragedią, jaka dotknęła Warnerów. Na dzień przed premierą „Śpiewaka jazzbandu” 5 października 1927 roku, w wyniku komplikacji po zapaleniu zatok przynosowych zmarł Sam Warner. 40-letniemu pionierowi nie było dane przekonać się, jak jego nieoceniona intuicja wpłynęła na losy kina.

„Debiut Jolsona jest dla nas pustym zwycięstwem. Nie ma wątpliwości, że ‘Śpiewak jazzbandu’ zabił Sama. Straciliśmy coś wspaniałego w naszym życiu”, powiedział Jack po śmierci ukochanego brata. Istotnie, Warner Bros. bez Sama nigdy nie było już takie samo. Mimo że sukces „Śpiewaka” wywindował firmę na szczyt, w rodzinie Warnerów pojawiły się pierwsze nieporozumienia i konflikty. Podczas gdy w wytwórni w dalszym ciągu powstawały doskonałe i odważne filmy, które stanowią dziś absolutną klasykę kina, między Jackiem a Harrym narastała wzajemna niechęć.

Rozłam w rodzinie Warnerów

Urodzony w Europie Harry był bardzo skromnym człowiekiem. Pieniądze nie były dla niego celem samym w sobie, lecz środkiem, za pomocą którego mógł realizować swoje marzenia. Unikał rozgłosu i chętnie dzielił się swoją fortuną z innymi. Warner potrafił obdarować swoich pracowników dodatkową wypłatą tylko dlatego, że wygrał poprzedniego dnia pewną sumę na wyścigach konnych. Mówi się, że to właśnie on wprowadził w Hollywood „modę” na angażowanie się w akcje charytatywne. O nietuzinkowym podejściu Harry’ego do biznesu najlepiej świadczy fakt, że Warner Bros. było pierwszym studiem, które, nie zważając na koszty, odmówiło współpracy z Niemcami po tym, jak Hitler doszedł do władzy. Ponadto Warner już w 1933 roku chciał zrealizować film o obozie koncentracyjnym w Dachau, aby zwrócić uwagę Amerykanów na niechętnie wówczas poruszaną kwestię nazizmu w Europie. Niestety, za sprawą obowiązującego w latach 30. konserwatywnego kodeksu Haysa, ściśle określającego, co można, a czego nie wypada pokazywać na ekranie, produkcja została wstrzymana. O zagrożeniach antysemickiej ideologii Warnerowie mogli opowiedzieć dopiero kilka lat później w „Życiu Emila Zoli” („The Life of Emile Zola”, 1937) oraz „Zeznaniu szpiega” („Confessions of a Nazi Spy”, 1939).

Zwariowane Melodie (w latach 1929-69 powstało ich ponad 1000). Ich głównym bohaterem był Królik Bugs.

Jack był zupełnym przeciwieństwem swojego brata. Na imprezach czuł się jak ryba w wodzie, z radością pozował fotoreporterom do zdjęć i kochał luksus. Jego promienny uśmiech i nonszalancja podobno stały się inspiracją do stworzenia najpopularniejszego bohatera animowanych filmów Warner Bros., Królika Bugsa. Mimo że Jack i Harry prowadzili jedną z najlepiej prosperujących wytwórni filmowych na świecie, nie potrafili dogadać się w życiu prywatnym. Mieli zupełnie różne wizje prowadzenia biznesu i każda próba dyskusji – proponowana przez wyraźnie zagubionego w nowej sytuacji Alberta – kończyła się ostrą kłótnią. Na obiady chodzili o innych porach, by nie wpaść na siebie przypadkiem w firmowej restauracji. W 1956 roku Jack ostatecznie zrujnował swoje relacje z rodziną i zrobił rzecz absolutnie niewybaczalną. Używając podstępu, wykupił oddziały od pozostałych braci i stał się najważniejszą personą w firmie. Albert i Harry nigdy mu tego nie wybaczyli.

Problemy w relacjach między partnerami nie zaszkodziły jednak potędze Warner Bros. Wytwórnia w dalszym ciągu produkowała filmy, które na stałe zapisały się w annałach kina. „Casablanca”, „Sokół maltański”, „Arszenik i stare koronki”, „Na wschód od Edenu”, „Co się zdarzyło Baby Jane?” czy „Kto się boi Virginii Woolf?” – to zaledwie ułamek tytułów zrealizowanych pod szyldem firmy założonej przez braci z Krasnosielca. Projekty Warner Bros. zawsze odznaczały się niezwykłą jakością i klimatem. Widać w nich ostry społecznikowski pazur i pełną werwy chęć połączenia zabawy, emocji oraz edukacji. W czasach, kiedy Harry, Albert, Sam i Jack Warnerowie stawali się pionierami kina, udało im się osiągnąć coś, co dziś w Hollywood wydaje się być bardzo mało popularne. Biznesmeni finansowali projekty ambitne, poruszające drażliwe tematy, ale przy tym realizowane w sposób szalenie interesujący i atrakcyjny dla widza (co ciekawe, współcześnie ich podejście do pracy mogło by być mottem nie tyle twórców wysokobudżetowych filmów, co seriali telewizyjnych realizowanych przez prywatne amerykańskie stacje telewizyjne). „Wyzwaniem nie są pieniądze, lecz pomysły i ideały. Mam głębokie przekonanie, że kiedy producenci filmowi skupiają się wyłącznie na dolarze, ich wysiłki spełzają na niczym”, powiedział kiedyś Harry Warner. Jego słowa po blisko 90 latach pozostają nadal aktualne i stanowią chyba najlepszą receptę na filmowy sukces.

Małgorzata Steciak
- dziennikarka, operatorka i montażystka.
Współpracuje m.in. z Onet.pl i Wp.pl
Kontakt: Google+ i Facebook.

Źródło: Onet.pl

Najważniejsze filmy Warner Bros. jako wytwórni niezależnej (1923-1967)

N - Nominacja. W - Wygrana. - Oskar (The Academy Award). - Złoty Glob (Golden Globe Award). * Tylko dystrybucja. Źródło: Wikipedia.

Rok	Tytuł	N	W	Tytuł oryginału
1923	Rin Tin Tin (seria filmów)			Rin Tin Tin
1926	Don Juan			Don Juan
1927	Śpiewak jazzbandu			The Jazz Singer
1932	Jestem zbiegiem			I Am a Fugitive from a Chain Gang
1933	Ulica szaleństw			42nd Street
1934	Nadchodzi Navy			Here Comes the Navy
1935	Sen nocy letniej			A Midsummer Night's Dream
1935	Kapitan Blood			Captain Blood
1936	Pasteur			The Story of Louis Pasteur
1936	Anthony Adverse			Anthony Adverse
1937	Życie Emila Zoli			The Life of Emile Zola
1938	Przygody Robin Hooda			The Adventures of Robin Hood
1938	Cztery córki			Four Daughters
1938	Jezebel			Jezebel
1939	Mroczne zwycięstwo			Dark Victory
1940	Guwernantka			All This, and Heaven Too
1940	List			The Letter
1941	Sierżant York			Sergeant York
1941	Sokół maltański			The Maltese Falcon
1941	One Foot in Heaven			One Foot in Heaven
1942	Kings Row			Kings Row
1942	Yankee Doodle Dandy			Yankee Doodle Dandy
1942	Trzy kamelie			Now, Voyager
1943	Casablanca			Casablanca
1943	Straż nad Renem			Watch on the Rhine
1944	Arszenik i stare koronki			Arsenic and Old Lace
1945	Mildred Pierce			Mildred Pierce
1948	Skarb Sierra Madre			The Treasure of the Sierra Madre
1951	Tramwaj zwany pożądaniem			A Streetcar Named Desire
1952	Karmazynowy pirat			The Crimson Pirate
1953	Calamity Jane			Calamity Jane
1953	Gabinet figur woskowych			House of Wax
1954	Narodziny gwiazdy			A Star is Born
1954	M jak morderstwo			Dial M for Murder
1955	Buntownik bez powodu			Rebel Without a Cause
1955	Na wschód od Edenu			East of Eden
1955	Mister Roberts			Mister Roberts
1956	Poszukiwacze			The Searchers
1956	W 80 dni dookoła świata			Around the World in 80 Days
1956	Olbrzym			Giant
1957	Piknik w piżamach			The Pajama Game
1957	Sayonara *			Sayonara
1958	Bądź w domu przed zmrokiem			Home Before Dark
1958	Ciotka Mame			Auntie Mame
1958	Czego pragnie Lola			Damn Yankees!
1959	Historia zakonnicy			The Nun's Story
1960	Sunrise at Campobello			Sunrise at Campobello
1960	Przybysze o zmierzchu			The Sundowners
1961	Fanny			Fanny
1961	Wiosenna bujność traw			Splendor in the Grass
1962	Muzyk			The Music Man
1962	Raport Chapmana			The Chapman Report
1962	Co się zdarzyło Baby Jane?			What Ever Happened to Baby Jane?
1962	Gay Purr-ee			Gay Purr-ee
1962	Cyganka			Gypsy
1962	Dni wina i róż			Days of Wine and Roses
1963	Ameryka, Ameryka			America, America (The Anatolian Smile)
1964	Ukochane serce			Dear Heart
1964	My Fair Lady			My Fair Lady
1966	Kto się boi Virginii Woolf?			Who's Afraid of Virginia Woolf?